Araçta Yağlanması Gereken Bölgeler

Kapıyı açarken duyduğun o gıcırtı, camı indirirken motorun zorlanması, bagaj kapağının yarı yolda kalması... Bunların çoğu arızalı parça değil, sadece yağsız kalmış mafsal demek. Aracın motor yağı ve şanzıman yağı dışında, elle bakabileceğin onlarca küçük noktası var. Bu yazı tam olarak o noktaları, hangi yağın nereye gittiğini ve nereye asla yağ sürülmemesi gerektiğini anlatıyor.

Neden ayrı bir "yağlama" bakımı var?

Metal metale sürtündüğünde ısınır, aşınır ve ses çıkarır. Fabrikadan çıkan araçta bu noktalar gres veya özel yağla kaplanmıştır; ancak yağ zamanla toz tutar, sertleşir, yıkamalarda akar gider. Birkaç yıl sonra mafsalda kalan şey yağ değil, kurumuş bir çamur tabakasıdır. Sürtünme başlar, gıcırtı gelir, sonunda menteşe pimi ovalleşir. Kapı sarkması gibi masraflı bir iş, aslında yılda iki kez yapılacak on dakikalık bir işle önlenebilir.

Araç yağlama noktaları tam olarak nereler?

Kaputu açmadan önce, kapıdan başlayarak aracın etrafında bir tur atmak en pratik yöntem. Sıralayalım:

• Kapı menteşeleri (mafsalları): Her kapıda altta ve üstte olmak üzere iki menteşe. Kapıyı yarı açık tutup pimin göründüğü yere bak.
• Kapı tutucu kolu: Menteşelerin arasındaki, kapıyı açık pozisyonda tutan yaylı mekanizma. Gıcırtıların büyük bölümü buradan gelir.
• Kilit dilleri ve karşılık plakaları: Kapının kapandığı U şeklindeki mandal ve gövdedeki metal karşılığı.
• Kaput menteşeleri ve kaput mandalı: Mandal donarsa kaput kışın hiç açılmaz.
• Bagaj menteşeleri, kilidi ve amortisör mafsalları.
• Yakıt kapağı menteşesi ve kilidi.
• Cam kızakları: Kauçuk fitilin içindeki kanal. Burada gres değil, silikon esaslı ürün kullanılır.
• Koltuk kızakları ve arka koltuk katlama mekanizmaları.
• Süspansiyon ve direksiyon gresörlükleri: Eski araçlarda ve ticari araçlarda rotil, rot, şaft mafsallarında gres tabancası için nipel bulunur. Modern binek araçların çoğunda bunlar kapalı ve bakım gerektirmez.
• El freni teli ve pedal mafsalları: Debriyaj ve fren pedalının pim yatakları.
• Silecek kollarının mafsalları: Lastiğe değdirmeden, sadece kol eklemine.

Peki nereye yağ sürülmez?

Bu soru en az diğeri kadar önemli. Fren diski, fren balatasının sürtünme yüzeyi, kayış kasnakları, debriyaj diski ve lastikler asla yağ görmemeli. Kayıştan gelen ıslık sesini yağla susturmaya çalışmak, kayışın kaymasına ve şarj sorununa yol açar. Kapı kauçuklarına gres sürmek de yanlış; kauçuk şişer, deforme olur. Orada silikon spreyi ya da lastik bakım jeli iş görür.

Hangi ürün nereye? Karşılaştırma

En sık yapılan hata son satırda: pas sökücüyü yağlayıcı sanmak. O ürün temizler, sonra buharlaşır. Doğru sıra önce pas sökücü ile temizlik, bezle kurulama, sonra gres.

Adım adım nasıl uygulanır?

1. Aracı gölgede, düz zeminde park et. Yağlanacak bölgeyi bulmak için kapıyı tam aç.
2. Menteşe ve mandalı bir bezle sil; eski gres kabuk yapmışsa pas sökücü püskürtüp bir iki dakika bekle, sonra kurula.
3. Gres spreyini kısa basışlarla, doğrudan pimin üstüne uygula. Spreyin ince boru ucunu kullanmak taşmayı azaltır.
4. Kapıyı 8–10 kez aç kapa; yağın mafsalın içine dağılmasını sağla.
5. Taşan fazlalığı hemen sil. Silinmeyen gres toz tutar ve giysiye bulaşır.
6. Kilit göbeğine grafitli yağı ucundan azıcık ver, anahtarı birkaç tur çevir.
7. Cam kızaklarına silikon spreyi beze püskürterek uygula, sonra kanalı bezle geç. Böylece cam yüzeyi lekelenmez.

Ne sıklıkla yapmalı?

Genel bir çerçeve olarak yılda iki kez, tercihen sonbahar ve ilkbahar başında yeterli. Kışa girerken yapılan yağlama kilitlerin donmasını, ilkbahardaki ise kışın tuzdan gelen paslanmayı önler. Kıyı bölgelerinde ve sık dış yıkama yapılan araçlarda aralığı kısaltmak mantıklı. Aracı yıkadıktan sonra menteşelere kısa bir gres tazelemesi alışkanlık haline g